Zelf aan het stuur van je leven... wie anders?

"Ik kan heel moeilijk keuzes maken, op elk gebied. Wil ik voort met mijn relatie of niet? Waar wil ik wonen? Wat wil ik op werkvlak? De ene keer denk ik dit, de andere keer dat. Ook mijn gevoelens brengen mij in de war, er zit gewoon geen lijn in. Daardoor blijf ik maar wat rondzwalpen en blijf ik moeilijke beslissingen voor mij uitschuiven."

Twijfels, moeite met keuzes maken, uitstelgedrag, pro en contra lijstjes maken, blijven piekeren over de beste optie,... wie herkent dit niet? Het is allemaal heel menselijk. Als verschillende opties aantrekkelijk zijn en de voors en tegens elkaar in evenwicht houden, is kiezen gewoon moeilijk.

En ongetwijfeld heb je ook al gemerkt dat je soms lijkt te beslissen: je weet ineens zeker wat je te doen staat, je gevoel en ratio zijn eindelijk op één lijn geraakt. Morgenvroeg stuur je die mail naar je leidinggevende om je problemen op het werk te bespreken. Je wil echt niet meer dat het zo doorgaat, alles is beter dan dit. De volgende ochtend voel je je echter alweer stuurloos: tijdens een slapeloze nacht bedacht je dat je werk ondanks alles best veel voordelen heeft en voelde je je al veel angst voor de mogelijke gevolgen van een gesprek met je leidinggevende. Stel je voor dat zij zelf zou aankaarten dat ze niet meer tevreden is over je werk, met alle gevolgen van dien. De mail wordt niet verstuurd en de hele piekercyclus begint opnieuw.

Het goeie nieuws is:

1. Soms beslis je gelukkig wel :-) Ga eens na hoe je dat hebt aangepakt: wat was er toen anders dan bij de beslissingen die moeilijk verlopen?

2. Je kan leren anders om te gaan met je besluiteloosheid. In ACT (Acceptance & Commitment Therapy) gebruiken we hiervoor onder andere de busmetafoor.

De bus stelt ons leven voor en de buschauffeur is degene die beslist welke richting ons leven uitgaat. "Ikzelf beslis uiteraard, wie anders?", denken we vaak. In werkelijkheid zijn er allerlei 'passagiers' aan boord: delen van onszelf die een rol spelen bij onze besluiteloosheid. Die delen staan voor allerlei gedachten, gevoelens en gewaarwordingen die het stuur maar wat graag van ons overnemen als het spannend wordt. De bus wordt zo stilaan stuurloos.

Wie zouden die passagiers bijvoorbeeld kunnen zijn? Er is misschien angst voor verandering, er zijn kritische gedachten zoals 'zal dat nu echt helpen, zo'n gesprek met je leidinggevende?', er is een kramp rond je maag die je ineens fel voelt, en ga zo maar door.

Zelf het stuur van je leven in handen nemen lukt beter als je de zogenaamde 'passagiers in je bus' beter leert kennen en hun boodschap beluistert. Dan ontspannen ze al een beetje. Welke delen roepen erg luid en rukken jou het stuur uit handen? Sommige kennen we al, maar andere tonen zich pas als we er echt bij stilstaan (al dan niet met professionele begeleiding).

Uiteraard is er meer nodig dan inzicht alleen. De moelijke gevoelens, gedachten, gewaarwordingen etc zijn er immers niet zomaar en gaan meestal ook niet zomaar weg. Gaandeweg (en dit neemt in therapie vaak best wat tijd in beslag) nemen de passagiers hun juiste plaats in - namelijk naast of achter jou in de bus. Al doende leer jij jezelf beter kennen en neem jij zelf (weer) het stuur van jouw leven in handen.

Dat is wat ik zie als het ultieme doel van therapie: dat je zelf vrijuit kan kiezen wat voor jou een waardevol leven is.

Even stilstaan bij wie er allemaal op jouw bus zit? Deze oefening helpt je hierbij!